Kaynak: www.investopedia.com

Bu yazıda düşük ve negatif faiz oranlarının dünya genelindeki algılanışı ve bunların yatırım ve yaşam tarzına etkileri üzerinde durulacaktır. ABD 10 yıllık hazine getirileri son zamanlarda %1.32′ lik bir oran ile tüm zamanların en düşük seviyesine indi. ABD Hazine tahvilleri yatırımcıları (0-10 yıl vadeli) enflasyona göre düzeltme yaparken para kaybediyor. ABD hisse senetleri ise şu an yıllık % 2 civarında temettü elde etmektedir.

Düşük oran olgusu Avrupa’da ABD’ye göre daha abartılmış bir haldedir. Almanya, İsviçre, Danimarka ve İsveç’te şu an için negatif faiz oranları uygulanmaktadır. Bu ülkelerdeki yatırımcılar bankada para tutabilmek için para ödemek zorunda kalabilmektedirler. Bu vakaların en uç noktası ise İsviçre’nin üç aylık Libor oranının Haziran ayı sonlarında % -0.8 olarak gerçekleşmesidir. Ayrıca Fransa ve İngiltere’de rekor seviyeler görülmüştür.

Faiz oranlarının son birkaç yıl içerisinde yüksek oranlarda düşüşüyle alakalı birkaç örnek verelim. 2012’den önce, 10 yıllık Hazine getirisi 1940’lardan bu yana % 2’nin altına düşmedi. 1981’de sona ermiş çok yıllı tahvil piyasasını hatırlıyor musunuz? O zamanlar kazanç sürekli artarken son 35 yıldır gittikçe azalıyor.

Dünya Yönünü Aşağıya Çevirdi

Birkaç yıl öncesine kadar finans dünyasında hiç kimse negatif faiz oranlarının mümkün olabileceğine inanmıyordu. Fakat bu durum artık oldukça yaygın bir hal aldı. 2016’da, dünyadaki tüm devlet tahvillerinin % 36’sı negatif bir getiriye sahiptir. Devletlere borç veren birçok yatırımcı bu ortamda sermayesinin tamamını geri alamamaktadır. Finansal piyasalarda 2019 yılına kadar düşük veya negatif faiz oranlarının olması bekleniyor. Seküler bir durgunluk döneminde olduğumuz konusunda da bazı endişeler bulunmaktadır.

Kazançlar neden bu kadar düşük? Bu soru daha sonra faiz oranlarının bin yıllık dönemdeki en düşük seviyelere neden düştüğüne dönüşüyor. Para politikası ve yatırımcı belirsizliği rekor seviyedeki düşük oranların açıklanmasında büyük rol oynamaktadır.

Para Politikası

Son birkaç yılda, merkez bankalarının para politikasını ekonomiyi düzeltme aracı olarak kullanmasında bir patlama görüldü. Merkez bankaları, ekonomilerin büyümesine yardımcı olmak istediğinde, bankalara verilen kredilerle ilgili faiz oranlarını düşürmek veya daha yakın bir tarihte varlıkları satın almak gibi (parasal genişleme) eylemlerde bulunmaktadır. Teorik olarak, her ikisi de dolaşımdaki fonları artıracak ve ekonomik faaliyeti teşvik edecektir. Faiz oranlarının düşük, dolaşımdaki paranın da çok olması daha çok işletmenin ve kişinin borçlanmasına, harcama ve yatırım yapmasına sebep olmaktadır. Bu da ekonomiyi daha canlı kılmaya yarayan bir durumdur.

Aşırı genişlemeci para politikası gerçekten büyük bir ekonomik deneydir ve bunun nasıl biteceğini kimse bilemez. Bununla birlikte, bu durumun kısa vadedeki sonucu ise faiz oranlarının doğal seviyenin altında kalmasıdır.

Güvenli Ortama Kaçış

ABD Hazinelerinin, özellikle yabancı yatırımcılar tarafından güvenli bir varlık olarak algılanmaları faiz oranlarını düşürmeye başladı. Bocalayan bir Euro bölgesi, kuşku duyulan Çin ekonomisi ve son olarak da Brexit, nispeten güvenli ABD tahvil piyasalarına yabancı sermaye akışını sağlamıştır (ve Sterlinin 31 yılın en düşük seviyesine inmesini sağlamıştır). Bu talebin sonucu olarak ise ABD hazine bonolarının faiz oranları düşüş göstermiştir.

Düşük faiz oranlarının ve hazine getirilerinin yatırımlarınız ve finansal geleceğiniz üzerindeki etkileri nelerdir?

Aşağı yönlü risk: 1940’tan 1981’e kadar olan son ayı bono piyasasında, uzun vadeli tahvili olan bir yatırımcının % 60’dan fazla (enflasyona göre düzeltilmiş) kaybedebilme ihtimali vardı. Tahviller, risk içermeyen varlıklar değildir.

Düşük kazanç emekliliği zorlaştırır: Çoğu emeklilik yatırım hesabı, tahvillere önemli miktarda pay ayırmıştır. Nakit akımları daha belirgin olduğu için tahvil, hisse senetlerinden daha az riskli yatırım olarak değerlendirilir (örn. yıllık kuponlar ve vadede ödeme). Beklenenden düşük olan bu tahvil performansı, planlı bir emeklilik için gerekli olan yatırım getirilerini rayından çıkartabilir.

Çeviren: Halit Karamahmutoğlu

Reklamlar